Instrument pochodny (derivative) to umowa, na mocy której strony nabywają prawo lub przyjmują obowiązek podjęcia określonych działań w odniesieniu do instrumentu bazowego: kupna lub sprzedaży waluty, towaru, papierów wartościowych lub kryptowaluty. Wartość samej umowy nie istnieje autonomicznie, lecz kształtuje się na podstawie ceny instrumentu bazowego, dlatego takie instrumenty nazywane są pochodnymi.
Kluczową cechą instrumentów pochodnych jest to, że całkowita wartość zobowiązań z nimi związanych nie jest powiązana z rzeczywistą ilością instrumentu bazowego krążącego na rynku. Emitenci i uczestnicy transakcji nie są zobowiązani do posiadania samego aktywa. Z reguły celem zakupu instrumentu pochodnego nie jest fizyczne otrzymanie monet lub towarów, lecz ochrona przed ryzykiem cenowym lub walutowym w czasie, lub uzyskanie zysku spekulacyjnego z ruchów cen.
Rodzaje instrumentów pochodnych kryptowalut
- Futures — zobowiązanie do kupna lub sprzedaży aktywa po wcześniej uzgodnionej cenie w przyszłości;
- Opcje — prawo (ale nie obowiązek) do zawarcia transakcji po ustalonej cenie;
- Kontrakty wieczyste (perpetual swaps) — instrument popularny na rynku kryptowalut, który nie ma daty wygaśnięcia;
- Kontrakty swapowe — wymiana przepływów pieniężnych między stronami.
Wynik finansowy dla każdej strony transakcji może być zarówno pozytywny, jak i negatywny. Instrumenty pochodne umożliwiają pracę z dźwignią, co zwiększa nie tylko potencjalny zysk, ale także ryzyko strat, dlatego wymagają zrozumienia mechaniki instrumentu.
