Arc to zaprojektowany specjalnie z myślą o finansach opartych na stablecoinach blockchain warstwy 1, kompatybilny z EVM, który tworzy Circle — firma stojąca za USDC, drugim co do wielkości stablecoinem w branży.
Protokół został po raz pierwszy zapowiedziany w sierpniu 2025 roku, a jego publiczna sieć testowa ruszyła w październiku tego samego roku. Arc zyskał poparcie czołowych graczy z Wall Street, takich jak BlackRock, Visa, MasterCard i inni.
Stworzono go, aby zapewnić infrastrukturę blockchain dostosowaną specjalnie do płatności, wymiany walut, tokenizowanych aktywów, rynków kapitałowych i innych form działalności finansowej w łańcuchu bloków.
Jeśli zastanawiasz się, czym różni się kompatybilny z EVM blockchain warstwy 1 od rozwiązania warstwy 2 Ethereum, takiego jak Robinhood Chain, to Arc jest dedykowanym, niezależnym blockchainem, który sam rozlicza swoje transakcje i wdraża własne protokoły bezpieczeństwa. Z kolei blockchainy warstwy 2 polegają na Ethereum w kwestii rozliczania, ostateczności i bezpieczeństwa transakcji. Kompatybilność z EVM oznacza jednak również, że programiści mogą korzystać ze znanych narzędzi i inteligentnych kontraktów opartych na Solidity. Projekt Arc odpowiada na kilka problemów, które Circle dostrzega w istniejącej infrastrukturze blockchain, w tym zmienność opłat za gaz, nieprzewidywalny czas rozliczeń oraz brak prywatności wymaganej w wielu tradycyjnych transakcjach finansowych.
Arc łączy więc opłaty za gaz naliczane w USDC, przewidywalne opłaty transakcyjne, deterministyczną finalność poniżej sekundy oraz sieć walidatorów z uprawnieniami.
Pełny przegląd techniczny znajdziesz w whitepaperze lub litepaperze projektu.
Najważniejsze informacje
- Arc to niezależny blockchain warstwy 1 stworzony przez Circle, po raz pierwszy ogłoszony w sierpniu 2025 roku.
- Został zaprojektowany specjalnie z myślą o finansach opartych na stablecoinach. Główne zastosowania obejmują płatności, wymianę walut, tokenizowane aktywa i rynki kapitałowe.
- Do opłacania gazu używany jest USDC, dzięki czemu koszt transakcji jest wyrażony w dolarach, a nie w zmiennym aktywie kryptograficznym.
- Zapewnia deterministyczną finalność poniżej sekundy, dzięki czemu rozliczenia są szybkie i przewidywalne.
- Arc jest zgodny z EVM. Oznacza to, że deweloperzy mogą korzystać z istniejących narzędzi przeznaczonych przede wszystkim dla Ethereum oraz inteligentnych kontraktów opartych na Solidity.
- Prywatność stanowi kluczowy element architektury Arc.
Rola Arc w strategii Circle
Arc stanowi istotne rozszerzenie działań Circle na rzecz rozwoju gospodarki stablecoinów. Firma jest najbardziej znana jako emitent USDC — drugiego co do wielkości stablecoina w obiegu. Zbudowała jednak również infrastrukturę do przesyłania i wykorzystywania stablecoinów w różnych sieciach blockchain, obejmującą takie produkty jak Circle Mint, CCTP, Gateway i inne. Wraz z Arc firma rozwija tę działalność, dostarczając podstawową infrastrukturę blockchain i rozliczeniową, na której aplikacje finansowe mogą działać w odpowiedni sposób.
Ten krok odzwierciedla również stanowisko firmy, że stablecoiny przerosły część infrastruktury, z której dotychczas korzystały. Jak wynika z dokumentu litepaper Arc, publiczne blockchainy mogą stwarzać problemy w przypadku instytucjonalnej działalności finansowej ze względu na zmienne koszty gazu, niepewną finalność rozliczeń, ograniczoną prywatność transakcji, a także rozdrobnioną płynność w różnych protokołach. Arc powstało więc przede wszystkim po to, by rozwiązać te problemy, a nie konkurować o istniejącą aktywność w świecie kryptowalut.
Dzięki temu blockchain uzupełnia dotychczasowe produkty Circle, zamiast je zastępować. Sieć została zaprojektowana tak, aby łączyć się z szerszą platformą Circle, innymi blockchainami, tradycyjnymi kanałami płatności w walutach fiducjarnych, a także z szerzej rozumianym ekosystemem tokenizowanych aktywów i stablecoinów.
Jak zbudowano Arc
Pierwszą i najważniejszą kwestią, którą trzeba zrozumieć na temat Arc, jest to, że jest to niezależny blockchain warstwy 1. Oznacza to, że ma własny system konsensusu i sieć walidatorów. Nie polega na rozliczaniu transakcji za pośrednictwem Ethereum. Jednocześnie jest jednak zgodny z EVM. Dzięki temu programiści mogą korzystać z istniejących i dobrze znanych narzędzi przeznaczonych dla Ethereum oraz pisać inteligentne kontrakty w języku Solidity, bez konieczności uczenia się zupełnie nowego środowiska programistycznego.
Sercem sieci jest Malachite — wysokowydajny silnik konsensusu oparty na Tendermint. Arc korzysta z grupy walidatorów działających w modelu uprawnień, którzy uzgadniają kolejność i prawidłowość transakcji. Mówiąc prościej, walidatorzy odpowiadają za synchronizację sieci i potwierdzanie, które transakcje stają się jej prawidłową częścią.
Jednym z głównych założeń projektowych protokołu jest szybkie i przewidywalne rozliczanie. System konsensusu zaprojektowano tak, aby zapewniał deterministyczną finalność w czasie krótszym niż sekunda. Oznacza to, że po sfinalizowaniu transakcji użytkownicy nie muszą czekać na kilka kolejnych bloków, by mieć pewność, że nie zostanie ona cofnięta.
Arc zaprojektowano również z myślą o zastosowaniach finansowych. Jego architektura obsługuje stablecoiny i tokenizowane aktywa. Łączy się także z różnymi produktami Circle, które zostały już uruchomione, wspomnianymi powyżej, w tym z Mint, CCTP i Gateway.
Model oparty na stablecoinie: opłaty za gas w USDC i ekonomika sieci
Jedną z najbardziej charakterystycznych cech Arc jest to, że USDC służy jako natywny token do opłacania transakcji. Jak zapewne wiesz, na wielu innych blockchainach użytkownicy muszą posiadać osobną kryptowalutę (taką jak ETH lub SOL), aby płacić za gas. Oznacza to, że koszt transakcji w dolarach może się zmieniać nie tylko wtedy, gdy sieć staje się bardziej obciążona, lecz także wtedy, gdy zmienia się cena samego tokena używanego do opłacania gasu. Arc eliminuje to drugie źródło zmienności, określając opłaty za gas w USDC.
Celem jest ułatwienie firmom zrozumienia kosztów blockchaina, a co za tym idzie — planowania budżetu. Ponieważ USDC to stablecoin powiązany z dolarem amerykańskim w stosunku 1:1, Arc może zarządzać rynkiem opłat bezpośrednio w stabilnej jednostce rozliczeniowej. Mówiąc prosto i praktycznie, zarówno przesyłany zasób, jak i zasób używany do opłacenia samej transakcji mogą być wyrażone w USD.
System opłat Arc czerpie inspirację z bardzo popularnej propozycji ulepszenia Ethereum (EIP) o numerze 1559, ale dodaje też mechanizm wygładzający. Zamiast gwałtownie zmieniać opłatę bazową z bloku na blok, Arc stosuje wykładniczo ważoną średnią kroczącą wykorzystania sieci oraz ograniczoną opłatę bazową. Celem jest ograniczenie krótkotrwałych skoków opłat i zapewnienie znacznie większej przewidywalności kosztów transakcji.
USDC nie ma jednak być na zawsze jedynym sposobem, w jaki użytkownicy mogą pokrywać opłaty. Projekt Arc obsługuje również inne lokalne stablecoiny i tokenizowane waluty fiducjarne za pośrednictwem infrastruktury paymaster, która pozwala aplikacjom przejąć opłacanie gazu od użytkowników. Opłaty pobierane przez sieć trafiają do skarbca Arc działającego on-chain. Zgodnie z litepaperem środki te będą wspierać długoterminowy rozwój sieci.
Główny stos produktów Arc: płatności, wymiana walut, prywatność i interoperacyjność
W tym momencie powinno już być jasne, że Arc ma być czymś więcej niż tylko blockchainem służącym do przesyłania USDC. Jego szerszym celem jest zapewnienie infrastruktury potrzebnej programowalnym aplikacjom finansowym, a płatności, wymiana walut, prywatność i łączność z innymi systemami finansowymi stanowią bardzo ważne elementy jego ekosystemu.
Przyjrzyjmy się im po kolei.
Płatności
Arc jest zoptymalizowany pod kątem płatności opartych na stablecoinach. Szybka finalizacja transakcji i przewidywalne opłaty mogą znacznie ułatwić rozliczenia. Circle wskazuje płatności globalne i transgraniczne jako jedne z podstawowych zastosowań tej sieci.
Wymiana walut
Blockchain został również zbudowany z myślą o programowalnej wymianie walut. Umożliwiłoby to wymianę i rozliczanie on-chain stablecoinów reprezentujących różne waluty. Na stronie Arc szczególnie podkreślono potencjał całodobowych rynków forex działających on-chain.
Prywatność
Zespół buduje coś, co nazywa się Arc Privacy Sector (APS). Ma ono umożliwić poufne wykonywanie inteligentnych kontraktów równolegle z publicznym środowiskiem blockchaina. Dzięki temu niektóre wrażliwe informacje, w tym salda, szczegóły transakcji i stan kontraktów, mogłyby zasadniczo pozostać prywatne, podczas gdy aplikacje nadal wykonywałyby się w łańcuchu. W dokumencie programowym dotyczącym prywatności wskazano potencjalne zastosowania, takie jak wypłata wynagrodzeń, udzielanie pożyczek, emisja aktywów i rynki transakcji repo.
Interoperacyjność
I wreszcie, Arc nie ma działać jako odizolowany protokół. Jego architektura łączy sieć z tradycyjną infrastrukturą walut fiducjarnych, innymi aplikacjami i blockchainami, a także z istniejącymi protokołami opracowanymi przez Circle, o których wspomnieliśmy wyżej.
Co właściwie powstanie na Arc?
Nie ma ograniczeń co do rodzaju aplikacji, które można zbudować na blockchainie Arc, ale zapewne widać już, że został on zaprojektowany z myślą o zastosowaniach finansowych, a nie o jednym flagowym przypadku użycia. Jego architektura ma przede wszystkim wspierać produkty służące do przesyłania, wymiany i programowania stablecoinów oraz tokenizacji aktywów świata rzeczywistego. Jak widać, są to obszary, w których znaczenie mają przewidywalne opłaty, prywatność, szybka finalizacja i rozrachunek.
Do głównych przypadków użycia wymienianych w różnych materiałach opublikowanych przez zespół Arc należą:
- Płatności globalne i transgraniczne
- Wymiana walut
- Tokenizowane aktywa
- Zarządzanie środkami skarbowymi i płynnością
- Pożyczki i kredyty
- Rynki instytucjonalne
Nie oznacza to, że nie zobaczymy memecoinów działających w sieci Arc. W rzeczywistości od publicznego uruchomienia sieci 16 września powstało już w niej sporo memecoinów za pośrednictwem różnych platform startowych. Jak jednak widać, wszystkie powyższe zastosowania są ze sobą ściśle powiązane. Firma, która otrzyma płatność w stablecoinie, może na przykład natychmiast wymienić go na inną walutę, użyć go jako zabezpieczenia lub przenieść na inny blockchain — a wszystko to dzięki programowalnej infrastrukturze.
Ten model wzajemnych powiązań ma kluczowe znaczenie dla wartości, jaką oferuje protokół. Arc ma nie tylko działać jako szybsza sieć do przesyłania USDC, lecz także stać się środowiskiem rozliczeń finansowych, w którym różne aplikacje mogą korzystać z tego samego bazowego stosu infrastruktury.
Ekosystem Arc w momencie uruchomienia
Mając na uwadze powyższe, Arc wystartował z ekosystemem obejmującym instytucje finansowe, firmy płatnicze, emitentów stablecoinów, protokoły DeFi, dostawców usług powierniczych, firmy infrastrukturalne i narzędzia dla deweloperów. Tak rozbudowany ekosystem ma znaczenie dla strategii Circle — zamiast najpierw uruchamiać sieć, a dopiero później próbować przyciągać płynność i aplikacje, Arc ma od początku dysponować wieloma połączonymi ze sobą elementami bazowymi.
Na poziomie sieci do grona walidatorów założycielskich Arc należą takie instytucje jak BlackRock, DTCC, Galaxy, ICE, Mastercard, MoneyGram, SBI Group, Sumitomo Corporation, Visa, Standard Chartered i inne. Organizacje te nie tylko uczestniczą w projekcie jako partnerzy aplikacyjni, ale także obsługują i zabezpieczają samą sieć.
Ponadto w oficjalnym komunikacie wymieniono kilku dostawców usług powierniczych, w tym Anchorage, BitGo, Copper, Fireblocks i Zodia Custody. Wspomniano w nim również o dostawcach usług związanych ze zgodnością z przepisami i bezpieczeństwem, takich jak TRM Labs, Elliptic i Chainalysis, a także o protokołach międzyłańcuchowych, takich jak LayerZero, Stargate i inne.
Źródło: CryptoPotato
