Dlaczego Bakunin nie kupiłby bitcoina: Vadim Volkov o przepaści między anarchistami a cypherpunkami

Gościem "Dekonstrukcji" jest rektor Europejskiego Uniwersytetu w Petersburgu, socjolog i autor książki "Anarchia, czyli życie bez szefa" Wadim Wołkow. Razem z nim omówiliśmy początki anarchizmu, idee zniesienia państwa i budowy sprawiedliwszego społeczeństwa, a także to, jak poglądy klasycznych teoretyków wpłynęły na nowoczesne technologie: blockchain, kryptowaluty i DAO. ForkLog (FL): Jak zmieniała się koncepcja "anarchii" na przestrzeni czasu? Wadim Wołkow (W. W.): Od czasów starożytnej Grecji anarchia w sensie politycznym oznaczała zagrożenie dla polis i niemożność jej rządzenia. To zagrożenie budziło obawy aż do połowy XIX wieku, aż do momentu, gdy nastąpiła innowacja intelektualna. Pierre-Joseph Proudhon i inni anarchiści zaproponowali opuszczenie tej politycznej piaskownicy. Próbowali obejść się bez państwa i budować społeczeństwo poprzez bezpośrednie więzi. W tym czasie, z powodu rewolucji przemysłowej i rozwoju nauki, cały znany porządek się rozpadał. Na tym tle powstawało nowe państwo, a wraz z nim wiele nowych utopii, w tym myśl anarchistyczna. FL: Czym jest gospodarka wymiany i umowa społeczna u Proudhona? W. V.: Jego myślenie o gospodarce wymiany było dość słabe. Zaproponował małe społeczności, w których ludzie angażują się w bezpośrednią wymianę bez wartości dodanej, odsetek i czynszu. Umowa społeczna stała się empirycznie spójnym wyrazem tej teorii wymiany. Była to prawdziwa dobrowolna umowa każdego z każdym dotycząca zasad formowania społeczeństwa. Każda osoba zgadza się z każdą inną osobą na stworzenie społeczności w określonych celach ekonomicznych, politycznych lub kulturowych. Dzięki dobrowolnym więziom wszystko działa bez zaangażowania jakiejkolwiek centralnej władzy. FL: Kiedy państwo uzyskało monopol na legitymowaną przemoc? V. V.: To wydarzyło się mniej więcej w ciągu stu lat po zakończeniu Wojny Trzydziestoletniej w latach 1618–1648. Państwo stało się jedyną monopolistyczną formą organizacji politycznej w czasach nowożytnych. Już uważamy taki porządek za część znanego krajobrazu lub stanu naturalnego. Chociaż anarchiści wyszli z własną koncepcją i powiedzieli, że stan naturalny to wzajemna pomoc. Twierdzili, że wrodzone cechy ludzkie będą się rozwijać, jeśli po prostu usuniemy państwo. Ale to była słaba koncepcja, ponieważ zakładała jakiś niezmienny iżyczliwa natura ludzka. FL: Dlaczego bunt stał się losem samotników? V. V.: Jeśli działanie bezpośrednie prowadzi do przejęcia władzy, to polityczna nagroda okazuje się bardzo toksyczna. Maszyna państwowa i hierarchiczne rządy szybko przejmują tych, którzy je zdobyli. Działanie polityczne nie może być symetryczne, więc pojawiło się genialne pytanie: jak zmienić świat bez przejmowania władzy. Anarchizm stylu życia próbował to rozwiązać, zachowując wewnętrzną wolność, spontaniczność myśli i kreatywność. Doprowadziło to do wycofania się w kreatywne komuny i indywidualne projekty, ale całkowicie pogrzebało agendę polityczną. Przepis narodził się z bolesnego doświadczenia zrozumienia, że władza podporządkowuje jednostkę swojej własnej logice. FL: Jak oceniasz projekt Network State Balajiego Srinivasana? V. V.: Jakiekolwiek eksperymenty społeczne i innowacje wydają się lepsze niż prosta reprodukcja istniejących systemów. Jednak w tym projekcie termin „państwo” jest używany niepoprawnie. Państwo reprezentuje terytorialny monopol na przemoc, opodatkowanie i stanowienie prawa. Te rozproszone społeczności lepiej nazwać próbą budowy sieciowych form społecznych na marginesach państwa. Inicjatywa Balajiego jest bardzo poprawne, ale już zakłada wybór ludzi, którzy zostali ukształtowani przez te idee. Dopóki są nieszkodliwe i nie konkurują z państwami, będą postrzegane jako egzotyczne rzeczy. FL: Czy porządek może istnieć bez osobistego zaufania? V. V.: Porządek może rzeczywiście istnieć tam, gdzie ludzie zasadniczo nie chcą się znać. Nowoczesne megamiasta są doskonałym przykładem bardziej złożonych form kontroli społecznej, gdzie zaufanie działa bez osobistej znajomości. Krypto-anarchizm powstał właśnie z idei minimalizacji zaufania i tworzenia inteligentnych kontraktów. Te ostatnie same w sobie działają jako trzecia władza, która certyfikuje spełnienie warunków i wykonuje je. Jednocześnie nie ma tutaj bezpośredniej ciągłości z klasycznym anarchizmem, ponieważ humanizm całkowicie zniknął. W tym systemie nie ma człowieka; zastępuje go algorytm i kod programu. FL: Dlaczego kryptowaluty nie doprowadziły do anarchizmu? V. V.: Wczesni anarchiści walczyli przeciwko państwu, ale nigdy nie stworzyli niezawodnej infrastruktury dla zdecentralizowanych społeczności. Krypto-anarchiści opracowali taką bazę technologiczną w postaci blockchaina i algorytmów konsensusu. Myśleli, że stworzenie infrastruktura natychmiast rozwiązałaby problem, ale to był dopiero pierwszy krok. Następne pytanie dotyczy przyjęcia tej technologii przez większość, ale ta szeroko zakrojona zmiana nie miała miejsca. Społeczeństwo nie akceptuje szybko nowych narzędzi, a każda technologia sama w sobie jest neutralna. Jej prawdziwe znaczenie określa użycie, które może okazać się bardzo odległe od pierwotnych intencji twórców. FL: Co jest ważniejsze dla projektu kryptowalutowego: prawo do głosowania czy prawo do wyjścia? V. V.: W konserwatywnym ujęciu wewnętrzne etyczne zobowiązanie uczestnika ma pierwszeństwo. To dobrowolny obowiązek uczestniczenia w zbiorowym projekcie do końca, nie wychodzenia i nie oszukiwania. Jeśli każdy ma prawo do wyjścia w dowolnym momencie, uczestnicy będą chcieli skorzystać z tego przed innymi dla własnych korzyści. W takim przypadku długoterminowe oczekiwania się załamują, a cała konstrukcja społeczna szybko się rozpada. W związku z tym prawo do wyjścia musi być umieszczone na samym końcu. Prawdziwa ludzka społeczność opiera się na etyce, a nie na próbach pełnego algorytmizowania więzi społecznych. FL: Czy klasycy anarchizmu uznaliby idee kryptoanarchistów? V. V.: anarchiści społeczni byli konsekwentnymi antykapitalistami, którzy szukali utraconego raju w odległej przeszłości. Każdy teoretyk miał swój własny ideał: od wczesnych chrześcijan po prymitywne społeczności bezpaństwowe. Cała ta linia odrzuca nie tylko państwo, ale także rynek, konkurencję, nierówność i pieniądz. Dlatego wszystko, co związane z techno-optymistycznym podejściem i rynkami finansowymi, nie wzbudziłoby ich sympatii. Proudhon, Bakunin i Kropotkin z trudem rozpoznaliby swoje idee w blockchainie. Związek między ich pracami a kryptowalutami jest zbyt mocno pośredniczony. FL: Czego brakuje blockchainowi do masowej adopcji? V. V.: W tej chwili brakuje pośredniczących technologicznych ogniw między systemami blockchain a masowym użytkownikiem. Branża potrzebuje wygodnych interfejsów, urządzeń i całych warstw, które pozwolą na wprowadzenie skomplikowanej technologii do zwykłych ludzi. Kto wynajdzie te narzędzia pośredniczące, skutecznie rozwiąże główny problem skalowalności. Jeśli zrobią to niezależni inżynierowie, będą mogli przeprowadzić synchroniczną i bezkonfliktową transformację społeczeństwa. Takie podejście po prostu wykluczyłoby państwo z gry. Jednak jeśli autorzy projektów kryptograficznych zawiodą, samo państwo przejmie inicjatywę i dostosuje pomysły do własnych celów. Rozmowa jest przedstawiona w znacznym skrócie. Obejrzyj pełny odcinek: Subskrybuj podcast: Apple Podcasts Spotify YouTube Deezer Yandex.Music YouTube Music

Źródło: ForkLog