2007–2009—Globalny kryzys finansowy i narodziny Bitcoina

Bitcoin Magazine

2007–2009—Globalny kryzys finansowy i narodziny Bitcoina

1 stycznia 2000 roku świat miał się skończyć. Gdy data się zmieniła i nastało nowe tysiąclecie, oczekiwano, że systemy komputerowe zaprogramowane w latach 60. i 70. XX wieku zawiodą. Przestrzeń dyskowa była wtedy bardzo droga. W rezultacie programiści często oszczędzali miejsce, zapisując lata tylko dwoma cyframi zamiast czterema, pomijając wiek. Gdy wiek się zmienił, logika została utracona, a systemy zaczęły działać nieprawidłowo.

Uruchomiono ogromne projekty IT, aby rozwiązać problem i zapobiec nadchodzącym katastrofom, takim jak wybuchy elektrowni jądrowych. Obok rozwijającego się przemysłu technologicznego pojawił się jeszcze bardziej rozwijający się przemysł przetrwania. Publikowano przewodniki na temat przetrwania nadchodzącej katastrofy — schowaj się pod stołem — podczas gdy istniał zdrowy handel schronami i przepłaconymi zestawami przetrwania.

W ramach prewencyjnego działania amerykański Fed poluzował politykę monetarną. Rozkwitający internet i jego wczesne sukcesy przyniosły technologię masom. Wraz z luźnymi warunkami finansowymi i rosnącym entuzjazmem społecznym na przełomie tysiącleci, zapoczątkowało to unikalny boom na giełdach, szczególnie w przypadku akcji technologicznych i internetowych.

Świat nie zakończył się. Zamiast tego, ludzie zaczęli się zastanawiać, co stanie się z firmami, które nie miały szans na osiągnięcie zysku i zależały od ciągłych zastrzyków finansowych od inwestorów. Wątpliwości zaczęły się rozprzestrzeniać, ceny akcji zaczęły spadać, a w ciągu roku 2000 bańka dot-com pękła.

Ostatni gwóźdź do trumny bańki lat 2000-tych przyszedł 11 września 2001 roku. Atak terrorystyczny na World Trade Center w Nowym Jorku sprawił, że wydawało się, iż świat naprawdę się kończy. Ruch lotniczy został wstrzymany, wybuchła wojna, a po niej nastąpiła recesja. Giełdy spadły, a ich spadki trwały.

Po raz kolejny amerykańska Rezerwa Federalna wkroczyła, aby uratować gospodarkę i rynki finansowe. Stopy procentowe zostały drastycznie obniżone, kredyty stały się tanie, a dzięki temu spowolniono spadek gospodarczy. Od początku 2003 roku giełdy zaczęły się odbudowywać. Najpierw powoli, potem szybciej. Niezwykle niskie stopy procentowe pobudziły aktywność gospodarczą, chociaż nie w zamierzony sposób. Pęknięta bańka technologiczna została wkrótce zastąpiona gigantyczną bańką mieszkaniową, szczególnie w Stanach Zjednoczonych.

Film The Big Short zaczyna się od cytatu Marka Twaina:

„To nie to, czego nie wiesz, wpędza cię w kłopoty. To, co wiesz na pewno, że po prostu nie jest prawdą.”

Historia dostarcza nam wielu przykładów, które pokazują, jak uparty i przez jak długi czas ludzie, a nawet całe społeczeństwa, trzymali się fałszywych przekonań. Dobrym przykładem jest geocentryczny światopogląd, który wielu ludzi miało w średniowieczu: wierzyli, że wszechświat krąży wokół Ziemi. Galileo Galilei miał przeciwne przekonanie i groziła mu śmierć oraz ekskomunika z Kościoła za to. Wizerunek Kościoła i jego interesy zabraniały tak niewygodnej prawdy. Ale jak to bywa z prawdą, przychodzi moment, kiedy nie można jej już dłużej zaprzeczać.

To samo dotyczyło kryzysu finansowego z lat 2007–2009. Za wieloma oferowanymi produktami finansowymi kryły się zabezpieczone hipoteką papiery wartościowe o małej lub żadnej wartości. Ta prawda również w końcu nie mogła być zaprzeczona. Rynki tych papierów wartościowych oraz produktów finansowych opartych na nich załamały się, wraz z wieloma bankami i instytucjami finansowymi, które je posiadały. Ostatecznie cały system finansowy implodował. Główne, znane banki zbankrutowały, rynki finansowe wyschły, a nawet zdrowe firmy zostały narażone na ryzyko upadku.

Przerażającą, a zarazem fascynującą częścią była reakcja rządów i banków centralnych — poprzez ratowanie. Z wyjątkiem Lehman Brothers i kilku innych, praktycznie wszystkie główne instytucje zostały uratowane. W tym czasie kanclerz Angela Merkel zapewniła niemiecką opinię publiczną, że ich depozyty bankowe są bezpieczne — obietnica, której prawdopodobnie nie mogłaby dotrzymać, gdyby została wezwana.

Centralnym elementem programów ratunkowych było i nadal jest drukowanie pieniędzy. Rządy hojnie ratowały ważne, systemowo istotne banki i firmy, wprowadzając świeże pieniądze. Banki centralne finansowały i nadal finansują to, kupując obligacje rządowe, obniżając stopy procentowe i oferując bardzo korzystne warunki finansowania bankom.

Ten punkt jest bardzo ważny. Kiedy bank centralny kupuje wyemitowaną obligację rządową, oznacza to, że zwiększa podaż pieniądza lub drukuje pieniądze. W filmie Oeconomia, Peter Praet, ówczesny główny ekonomista EBC, mówi to całkiem wyraźnie: „To nie są fizyczne pieniądze, lecz elektroniczne.”

Drukowanie pieniędzy oznacza zwiększenie ilości pieniędzy w obiegu. A to skutkuje tym, że wszystkie nasze pieniądze tracą na wartości. Ostatecznie sprawia to, że są mniej warte, ponieważ jest więcej pieniędzy, ale ta sama ilość towarów.

Kiedy tworzone są nowe pieniądze — to znaczy, gdy pieniądze są inflacyjne i następnie wydawane, niezależnie od tego, na co są wydawane — ceny ostatecznie wzrosną, a pieniądze, które posiadają inni, stają się mniej wartościowe. Innymi słowy, gdy tworzone są nowe pieniądze, każdy, kto już posiada pieniądze, jest nieco pozbawiony wartości.

Tylko ci, którzy jako pierwsi otrzymują nową gotówkę, odnoszą korzyści, a są to zazwyczaj banki, akcjonariusze i firmy, a także pożyczkobiorcy, a tym samym rząd. Korzyści odnoszą również ci, którzy posiadają dobra lub aktywa, które są jako pierwsze nabywane za nowo utworzoną gotówkę. Dotyczy to przede wszystkim nieruchomości, akcji i aktywów materialnych w ogóle.

Taka inflacja musi być odróżniana od indywidualnych wzrostów cen. Jeśli nagle wzrośnie popyt na lokalizacje w centrum miasta, ponieważ ludzie przeprowadzają się z wsi do miasta, ceny nieruchomości w centrach miast wzrosną, podczas gdy na wsi spadną. W przypadku inflacji ceny rosną niemal wszędzie. Wzrosty cen spowodowane rosnącym popytem lub spadającą podażą, takie jak po słabej żniwie, są ograniczone i są równoważone spadkiem cen gdzie indziej.

Inflacja działa jak podatek, ale nie jest postrzegana w ten sposób. Rząd mógłby równie dobrze zabrać małą kwotę pieniędzy z każdej firmy i obywatela, aby pokryć swoje wydatki, zamiast tworzyć nową gotówkę poprzez emisję obligacji rządowych. W praktyce byłoby to to samo, tylko nie byłoby to takie łatwe, a wielu ludzi narzekałoby i mogłoby odwołać tych polityków w następnych wyborach.

Inflacja jest niejasna, a w percepcji publicznej nie jest winą rządu, lecz raczej innych, którzy tworzą niedobory towarów i czerpią korzyści z rosnących cen. Polityczni i publiczni kozły ofiarne za rosnące ceny zawsze można znaleźć.

Były główny ekonomista EBC, Peter Praet, jasno stwierdza, że funkcjonowanie dzisiejszego systemu finansowego i gospodarczego zależy od tworzenia coraz większej ilości pieniędzy — innymi słowy, od ciągłej inflacji. Jeśli ostatnie kryzysy finansowe cokolwiek nam pokazały, to automatyczną reakcję rządów: drukowanie pieniędzy. Kryzysy zawsze będą się pojawiać z różnych powodów: trwającego kryzysu klimatycznego, pandemii, wojen, migracji, demografii itd. Uzasadnienia i wymówki do drukowania pieniędzy zawsze można znaleźć.

Co to ma wspólnego z Bitcoinem?

Główną i bardzo uzasadnioną krytyką zdrowego systemu monetarnego, w którym pieniądze nie mogą być mnożone w sposób niekontrolowany, jest to, że nie zapewnia on możliwości szybkiej interwencji poprzez zwiększenie podaży pieniądza w poważnych kryzysach. To prawda. Musiałbyś oszczędzać wcześniej, aby odłożyć rezerwy.

A jeśli jest coś, czego politycy nie potrafią robić, to oszczędzać. Zawsze jest dobry powód, aby wydawać pieniądze, czy to po prostu dla dobra, rozwiązywania problemów, zdobywania wyborców przed wyborami, czy nawet wspierania przyjaznego przedsiębiorcy w swoim okręgu.

Alternatywą byłoby podniesienie podatków w celu sfinansowania tych nieprzewidzianych wydatków. Byłoby to politycznie i ekonomicznie nieproduktywne. Odrzuciłoby to wyborców i odebrałoby ich siłę nabywczą.

Kluczowym punktem jest to: bez możliwości drukowania pieniędzy na żądanie, boom, który poprzedza kryzys, nie pojawiłby się w ogóle, a przynajmniej byłby znacznie mniejszy. A kolejne kryzysy również byłyby znacznie mniejsze. Jest to oczywiste w cyklach gospodarczych XIX wieku, kiedy obowiązywał surowy standard złota.

Tak, w tamtym czasie było wiele kryzysów. Ale były one krótkie i mniej dotkliwe. A okresy spadku cen z pewnością nie kończyły się w przerażającej spirali deflacyjnej.

Możliwość drukowania nieograniczonych ilości pieniędzy prowadzi do odpowiednio dużych błędów alokacyjnych, które następnie prowadzą do odpowiednio dużych korekt, a zatem do kryzysów. Te kryzysy z kolei wywołują jeszcze więcej drukowania pieniędzy, i tak to się toczy.

Im większe błędy alokacyjne wcześniej, tym większe korekty później. Zdrowy system monetarny prowadzi do lepszych decyzji gospodarczych, zrównoważonych wzrostów i krótkich spadków, w których błędy alokacyjne są korygowane.

Pieniądze, które nie mogą być dowolnie mnożone, ograniczają błędy alokacyjne podczas boomu, a tym samym ograniczają korekty podczas spadku.

W szczytowym momencie kryzysu finansowego, 31 października 2008 roku, anonimowa osoba lub grupa opublikowała białą księgę Bitcoina — sześć tygodni po tym, jak Lehman Brothers, jeden z największych banków w USA, ogłosił upadłość.

3 stycznia 2009 roku Satoshi Nakamoto uruchomił blockchain Bitcoina. Pierwszy blok został wydobyty. Ten pierwszy blok zawiera następującą wiadomość:

„The Times 03/Jan/2009 Kanclerz na skraju drugiego wsparcia dla banków”

To było wyraźne odniesienie do nagłówka w The Times z 3 stycznia 2009 roku — powtarzające się wsparcie dla systemu finansowego, który wciąż balansował na krawędzi upadku.

Bitcoin był, i wciąż jest, odpowiedzią na kruchy system finansowy: na niekontrolowane drukowanie pieniędzy, na świadome zaprzeczanie rzeczywistości, ale także na niesprawiedliwą i społecznie niesprawiedliwą ekspropriację, która towarzyszy tworzeniu pieniędzy.

Limit 21 milionów bitcoinów oraz brak centralnej kontroli sprawiają, że polityka inflacyjna jest niemożliwa. Ktoś, kto posiada bitcoiny, nie może zostać pozbawiony ich przez niekontrolowane drukowanie jeszcze większej ilości bitcoinów.

Nie mogą też zostać pozbawieni ich przez banki, które bankrutują lub odmawiają dostępu do bitcoinów, pod warunkiem, że przechowują swoje bitcoiny w portfelu samodzielnie zarządzanym i w ten sposób kontrolują swój dostęp. Żaden organ centralny nie może cofnąć tego dostępu.

Moment uruchomienia Bitcoina nie był przypadkowy. Była to reakcja na system finansowy, który by upadł, gdyby pieniądze nie były drukowane w praktycznie niekontrolowany sposób.

Bitcoin to solidne pieniądze — odpowiedź na zepsuty system finansowy. To system, który nie jest narzucany z góry. Udział jest dobrowolny i otwarty dla każdego. Nikt z komputerem lub smartfonem i dostępem do internetu nie może być z niego wykluczony. Dla wielu to koło ratunkowe z systemu pieniądza fiducjarnego, który nie jest zrównoważony.

W przeciwieństwie do inflacyjnego i nieprzejrzystego systemu, Bitcoin jest zdecentralizowany, przejrzysty i zasadniczo uczciwy.

Odkryj więcej w Bitcoin: Uczciwe Pieniądze!
Ten fragment to dopiero początek. Zgłębiaj, jak inflacja dewaluuje twoje pieniądze, twoje oszczędności i twój czas w Bitcoin: Uczciwe Pieniądze autorstwa Alexa von Frankenberga, Ph.D. Wydanie papierowe jest już dostępne.

Zamów swoją kopię tutaj!

Źródło: BitcoinMagazine